الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
109
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
شكيبايى تو در تنگناى پيمانها كه ( به لطف خداوند ) اميد گشايش و پيروزى در پايان آن دارى بهتر از پيمانشكنى و خيانتى است كه از مجازات آن مىترسى . همان پيمانشكنى كه سبب مسئوليت الهى مىگردد كه نه در دنيا و نه در آخرت نمىتوانى پاسخگوى آن باشى . شرح و تفسير احترام به عهد و پيمان از مهمترين واجبات است امام عليه السلام در اين بخش ، مسائل مهمى در ارتباط با دشمنان و طرز برخورد با آنها در صلح و جنگ بيان مىكند . نخست مىفرمايد : « هرگز صلحى را كه از جانب دشمن پيشنهاد مىشود و رضاى خدا در آن است رد مكن ؛ چرا كه در صلح براى سپاهت آرامش ( و سبب تجديد قوا ) و براى خودت مايهء راحتى از همّ و غمها و براى كشورت موجب امنيّت است » ؛ ( وَلَا تَدْفَعَنَّ صُلْحاً دَعَاكَ إِلَيْهِ عَدُوُّكَ وَلِلَّهِ فِيهِ رِضًى فَإِنَّ فِي الصُّلْحِ دَعَةً « 1 » لِجُنُودِكَ ، وَرَاحَةً مِنْ هُمُومِكَ ، وَأَمْناً لِبِلَادِكَ ) . تعبير به « وَلِلَّهِ فِيهِ رِضًى » اشاره به صلح عادلانه است ؛ صلحى كه سبب سرشكستگى ملت اسلام نشود و اجحافى بر دشمن در آن نباشد ؛ صلحى عادلانه و پرفايده . اين تعبير ممكن است اشاره به اين موضوع نيز باشد كه گاه بعضى از افراد پرتوقع و تندرو رضايت به صلح ندهند در حالى كه رضاى خدا در آن باشد مانند صلح حديبيه كه رضاى خداوند و پيامبر اسلام در آن بود ؛ ولى بعضى از تندروان با آن به مخالفت برخاستند و سرانجام فهميدند اشتباه از آنان بوده است . به عكس گاهى افراد طرفدار صلحاند در حالى كه خدا از آن راضى نيست مانند آنچه در صفين واقع شد كه گروهى فريب خورده و نادان بعد از مشاهدهء
--> ( 1 ) . « دَعْهُ » به معناى سكون و آرامش است و از ريشهء « وَدَعَ » بر وزن « منع » گرفته شده است